BIM vs. CAD: wat je moet weten

Wat is CAD en wat zijn de beperkingen?

Computer-Aided Design is de traditionele methode om digitale 2D-tekeningen en 3D-modellen te creëren. Voor CAD gebeurde alles op papier. Een ontwerp aanpassen duurde enorm lang en plannen consistent en betrouwbaar houden was een flinke opgave, zeker bij grote en complexe projecten. CAD bood een antwoord op deze uitdagingen in de vorm van een snellere en nauwkeurige manier van technische documenten produceren.

Ontwerpers gebruiken CAD vaak nog voor 2D-zaken, zoals:

• Vloerplannen, aanzichttekeningen en snedes
• Taken waar exacte geometrie prioritair is
• Mechanische of producttekeningen
• Technische details voor productie

De sterkte van CAD ligt in zijn precisie. Je beheert eenvoudig en duidelijk lijnen, dimensies en geometrische verhoudingen. De beperking van CAD ligt in de context. Het toont je hoe een ontwerp eruit ziet, maar niet hoe het zich gedraagt of hoe bepaalde elementen zich verhouden tot andere. Bovendien moet je met CAD alles, maar dan ook alles tekenen: tekeningen zijn immers niet gelinkt aan een algemeen model. Snedes, aanzichttekeningen en dergelijke moet je allemaal nog manueel uittekenen. Die beperkingen verklaren deels de opkomst van BIM.

Wat is BIM?

Met Building Information Modeling of BIM creëer je een digitale versie van een gebouw of infrastructuur die naast geometrie ook informatie gekoppeld aan die geometrie bevat. In plaats van tientallen of zelfs honderden losse tekeningen, zorgt BIM voor één gecoördineerd model dat je kan gebruiken doorheen je volledige project. Uit dat model kan je steeds tekeningen genereren, met de zekerheid dat je over de meest up-to-date versie beschikt.

Modellen in een BIM-workflow kunnen volgende zaken bevatten:

• Materiaal- en prestatiegegevens
• Hoeveelheden en prijsgegevens
• Verhoudingen tussen elementen
• Informatie over onderhoud en levensduur
• Energieverbruik en duurzaamheidsinformatie
• Mechanische, elektrische en technische details

Het is die brede waaier aan data die BIM meer maakt dan een ontwerptool. Het is een platform om te plannen, coördineren, schatten en zelfs zaken te beheren nadat de bouw afgerond is. Wanneer teams samenwerken in één gedeelde BIM-omgeving, kunnen ze steeds vertrouwen op een enkele bron van waarheid zonder te moeten jongleren met losse of gefragmenteerde bestanden.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen BIM en CAD?

De verschillen tussen BIM en CAD weerspiegelen twee verschillende benaderingen voor ontwerp en bouw. Hieronder lijsten we de belangrijkste op.

Ingebedde data

CAD-elementen zijn statische grafische elementen. Een lijn is gewoon een lijn, een blok is gewoon een blok.

BIM-elementen zijn intelligente objecten. Een muur kent zijn eigen dikte, materialen, vuurbestendigheid, prijs en weet hoe hij interageert met aangrenzende componenten. Een weet hoe groot hij is, welke fabrikant hem heeft gemaakt en naar welke kant hij open gaat.

Deze ‘ingebedde’ gegevens zorgen voor helderheid. Manuele invoer wordt beperkt. Iedereen die bij het project betrokken is, heeft direct toegang tot nauwkeurige en correcte informatie, zonder door talloze documenten te moeten ploeteren.

Verbeterde samenwerking

In CAD-workflows worden bestanden vaak meerdere keren en tussen verschillende personen doorgegeven. Ieder teamlid houdt zijn eigen tekeningen bij, wat kan leiden tot verouderde versies, gemiste updates en plannen die niet meer in lijn liggen met de projectvisie.

Bij BIM draait alles rond een gedeeld digitaal model. Meerdere gebruikers kunnen tegelijkertijd werken aan een project, en het model wordt steeds geüpdatet in real time. Architecten, ingenieurs en aannemers zitten steeds op dezelfde pagina, aangezien iedereen altijd beschikt over dezelfde informatie.

Betere samenwerking zorgt voor minder fouten, snellere beslissingen en vlottere communicatie over alle fasen van het bouwproces heen.

Betere kostenramingen

Kostenramingen in CAD gebeuren via manuele tellingen en metingen. Dat vraagt tijd, en verhoogt het risico op menselijke fouten.

BIM-elementen bevatten aantallen, materialen en afmetingen. Je kan dus eenvoudig gegevens uit je model halen om sneller en nauwkeuriger een kostenraming te maken. Projectmedewerkers krijgen hierdoor ook een beter beeld van de invloed van bepaalde ontwerpkeuzes op het budget. Met nauwkeurige schattingen vermijd je onaangename verrassingen later in je project en budgetten die de pan uit swingen.

Verbeterde coördinatie

In CAD moet je vaak afzonderlijke tekeningen vergelijken om overlappingen of conflicten te vinden. Afvoerbuizen kunnen bijvoorbeeld botsen met draagbalken. Of lichtplannen passen niet in de indeling van het plafond. Zo’n conflicten handmatig opsporen kan uren duren.

Omdat je met BIM alles centraliseert in één model, zie je conflicten meteen opduiken. Door clashdetecties uit te voeren en probleemgebieden uit te lichten, los je problemen op nog voor de bouw begint.

Zo’n diepgaande coördinatie beperkt herwerkingen en zorgt voor tijdsbesparing tijdens de effectieve bouw.

Hoe schakel je over van CAD naar BIM?

Schakelen van CAD naar BIM is een verandering van proces, niet van software. Met de juiste stappen, kun je BIM vlot integreren zonder in te boeten op productiviteit.

1. Kies de juiste tool

Net zoals CAD is ook BIM een digitaal beestje. Je hebt dus betrouwbare software nodig om er alles uit te halen. Kijk eens naar Vectorworks Architectuur. Je kan beginnen met vertrouwde CAD-workflows en op je eigen tempo BIM-processen integreren, zonder dat je moet omschakelen naar een ander programma. Bovendien werk je in Vectorworks in 2D en 3D tegelijkertijd. Die hybride 2D/3D-omgeving is ideaal om te leren BIMmen en op een vlotte manier over te schakelen.

2. Begin met training

Mensen hebben tijd nodig om te begrijpen hoe modelleren verschilt ten opzichte van schetsen. Met de juiste opleiding leren mensen de tools kennen, verstaan ze de logica achter BIM en krijgen ze het vertrouwen om aan actieve projecten te werken.

3. Bepaal duidelijke standaarden

Consistentie is cruciaal. Sjablonen, regels qua benaming, bestandsstructuren en richtlijnen voor modelleren helpen daarbij. Goede regels en standaarden houden je model proper en voorkomen verwarring.

4. Kies een pilootproject

Implementeer BIM niet meteen overal. Begin met een klein of middelgroot project. Zo kunnen jij en je team workflows testen, uitdagingen identificeren en standaarden verfijnen voor je op grote schaal met BIM aan de slag gaat.

5. Integreer BIM in je bestaande processen

BIM zit verweven in planning, ramingen, gebouwbeheer, en veel meer. Kijk naar hoe je processen momenteel lopen en plan hoe BIM elke stap kan ondersteunen. Stapsgewijze integratie helpt om conflicten en vertragingen te vermijden.

6. Denk aan de lange termijn

BIM blijft evolueren. Voorzie daarom doorlopende opleidingen, een BIM-manager of -coördinator en regelmatige updates van standaarden. Zo blijft je team up-to-date en blijven je modellen consistent.

Klaar om te starten? Met Vectorworks Architectuur schakel je gemakkelijk van CAD naar BIM.